عباس قديانى
19
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
فرهنگ و تمدن شايان توجهى بودند . در كرمان و بلوچستان و سواحل دريايى عمان مردمى از نژاد درآويدى مىزيستند و عيلام در كرانههاى شمالى خليج فارس و خوزستان دولت نيرومندى بود . كاسيان و لولوبيان و كوتيان نيز در مركز ، غرب و شمال غربى ايران مىزيستند ، دولت « ماننا » در هزارهء اول در آذربايجان پادشاهى نيرومندى پديد آورد . كادوسيان ، آماردها يا كاسپيان تپوران و هيركانيان در گيلان و مازندران و گرگان مىزيستند . آريايى شعبه اول از شاخه بزرگ مردمان هند و اروپايىاند كه بعضى آمدن آريانها را به آسياى غربى به قرن 14 ق . م . و برخى به دو هزار سال ق . م . مربوط مىدانند . در باب مساكن اصلى اين مردمان نيز عقايد علماى فن مختلف است ، از جمله پامير ، آسياى وسطى ، فلات ايران ، ارمنستان ، كوههاى كارپات ، جنوب روسيهء كنونى ، سواحل رود دانوب سفلى ، آلمان شمالى ، جنوبى ، غربى ، اسكانديناوى ، ساير جاهاى اروپا ، در نتيجه اكثرا بر اين عقيدهاند كه جايى در شمال اروپا و يا آسيا بوده است . آريبال ظرفى به شكل كيسه كه سر آن نخ بسته باشد . آريزانتها يكى از شش قبيلهء ماد . آرين نام ديگر آرياييها . آريوبرزن يكى از سرداران بزرگ ايران در زمان داريوش سوم هخامنشى . وى در حملهء اسكندر به ايران مدافع دربند پارس بود ، و با 2500 سپاهى آن معبر را اشغال كرده بود تا مانع ورود اسكندر به پارس گردد . اسكندر هنگام عبور دچار شكست سختى شد ، بهطورى كه مجبور گرديد از معبر عقب نشيند ، ولى چوپانى قشون